De doos van een pack van 10 liter gaat bij papier-karton, de lege plastic zak gaat bij PMD, en het kraantje blijft aan de zak. Zo schrijft Spadel het voor bij de SPA Reine-pack. Op kantoor komt daar één vraag bij die thuis niet speelt: wie haalt die twee stromen op, en in welk gewest zit je.
In welke zak gaat de doos, en in welke het binnenzakje?
In je vuilbak belanden twee dingen: een kartonnen doos en een soepele plastic zak met een ingebouwd kraantje. Spadel geeft op de productpagina van de SPA Reine-pack drie instructies. Haal de zak na gebruik uit de doos. Gooi de zak bij PMD en maak het kraantje er niet van los. Gooi de doos bij het papier.
Twee stromen dus, en geen derde. Het kraantje is geen apart stuk afval.
Een pack van 10 liter recycleren in vijf stappen
Het zijn vijf korte handelingen, en met wat gewoonte gaan ze vanzelf.
- Laat de pack helemaal leeglopen. Kantel de doos naar voren op de SPA Fountain of op de tafel, zodat ook de laatste deciliter eruit komt. Een verpakking moet leeg zijn om bij PMD te mogen.
- Open de doos en haal de zak eruit. Laat het kraantje eraan zitten.
- Druk de lucht uit de zak, rol hem op en stop hem in de blauwe PMD-zak of in de PMD-container van je ophaler.
- Vouw de doos plat. Een ongeplooide doos meet 34,1 op 20,7 op 19,3 centimeter volgens de productfiche van bol.com, en neemt dus 13,6 liter in (onze berekening), bijna anderhalve keer het water dat erin zat.
- Leg de platte doos bij papier-karton, droog en zonder plastic erin.
Vijf fouten om te vermijden:
- de zak blijft in de doos zitten en alles belandt bij papier-karton, waar het plastic de baal vervuilt;
- iemand trekt het kraantje eraf en gooit het bij het restafval;
- de zak gaat bij restafval omdat "meer dan 8 liter niet in de PMD mag";
- dozen staan ongeplooid naast de papiercontainer, die daardoor snel vol zit met lucht;
- er blijft een bodem water in de zak, en de PMD-zak lekt in de kitchenette.
Mag een zak van 10 liter in de PMD, ondanks de 8-literregel?
In principe wel. De verwarring komt van de sorteerregels zelf.
Bij PMD geldt een grens van 8 liter, en die staat op de folders van de intercommunales. Ecowerf schrijft ze uit: alleen huishoudelijke bidons tot en met 8 liter, bidons van meer dan 8 liter moeten bij harde plastics. Dat gaat over stijve bidons, zoals een jerrycan. De zak van een pack van 10 liter is soepel en ligt na gebruik plat. Spadel zegt PMD, en Fost Plus, dat de inzameling en recyclage van huishoudelijke verpakkingen in België organiseert, aanvaardt de transparante zakken uit bag-in-boxverpakkingen bij PMD. Een gealuminiseerde zak hoort volgens Fost Plus wel bij restafval. Volg dus wat op de pack staat, en vraag het je ophaler op papier als hij twijfelt.
Moet je kantoor dat afval apart laten ophalen?
Ja, in alle drie de gewesten, met andere regels. Een kantoor is een bedrijf, en voor bedrijven geldt een sorteerplicht.
| Gewest | Regel voor bedrijven | Packs van 10 liter op kantoor |
|---|---|---|
| Vlaanderen | 32 afvalstromen verplicht apart (Vlarema, art. 4.3.2), restafval sinds 1 januari 2026 op gewicht aangerekend, volgens de infofiche van Renewi | PMD en papier-karton via een privé-ophaler, of via de gemeente zolang je onder 3 zakken van 60 liter per twee weken blijft en de gemeente het toelaat, volgens de Vlaamse overheid |
| Brussel | PMD, papier-karton en glas verplicht apart, bewijs van ophaling 5 jaar bewaren, volgens het Brussels Gewest | Contract of factuur van een erkende ophaler bijhouden; administratieve boete van 50 tot 62.500 euro bij overtreding |
| Wallonië | Besluit van 5 maart 2015: plastic flessen, metaal en drankkartons vanaf 60 liter per week, papier-karton vanaf 30 liter per week, volgens de UVCW | Tien mensen op packs halen met ongeplooide dozen ruim de 30 liter karton (zo'n 66 liter per week in onze berekening hieronder); vouwen helpt, het contract blijft nodig |
In Vlaanderen moet je daarnaast minstens maandelijks een afvalregister bijhouden, en Fost Plus geeft een eenmalige welkomstpremie van 75 euro aan een bedrijf dat voor het eerst een PMD-contract tekent bij een aangesloten ophaler, volgens VLAIO. Eén premie per ondernemingsnummer.
Hoeveel karton en plastic levert een team van tien op?
Dit is onze eigen berekening, met deze hypotheses: tien medewerkers, elk 1 liter per werkdag, 21 werkdagen per maand. Dat zijn 210 liter per maand, 21 packs, en 252 packs per jaar.
| Per | Packs | Dozen ongeplooid | Lege zakken met kraantje | Verpakking samen |
|---|---|---|---|---|
| Week | ongeveer 5 | zo'n 66 liter | ongeveer 5 | rond 2 kilo |
| Maand | 21 | zo'n 286 liter | 21 | 8,1 kilo |
| Jaar | 252 | zo'n 3.430 liter | 252 | 97,8 kilo |
Het gewicht van de verpakking halen we uit de productfiche van bol.com: 10 kilo water, 10,388 kilo bruto, dus 388 gram doos, zak en kraantje per pack. Hoeveel daarvan karton is en hoeveel plastic, staat er niet. Spadel publiceert het gewicht niet op de pagina's die in de bronnen staan. Het volume van de dozen is ongeplooid gerekend (13,6 liter per doos); plat gevouwen is het een fractie, maar hoeveel hangt af van wie vouwt.
Hoeveel minder plastic gebruikt een pack, en tegenover wat?
Hier wordt het rommelig: de cijfers komen allemaal van de fabrikant zelf, en ze gebruiken niet dezelfde vergelijkingsbasis.
Spadel geeft drie cijfers met drie vergelijkingsbases. Op spa.be: 75 % minder plastic per liter dan het gemiddelde van het SPA Reine PET-gamma, en 40 % minder CO2 tegenover datzelfde gemiddelde. Op de Nederlandstalige pagina van SPA Fountain: tot 75 % minder plastic dan de klassieke multipacks van 6 x 1 liter of 6 x 1,5 liter. In de FAQ van diezelfde pagina: tot 70 % minder dan traditionele PET-flessen. Voor een rapport aan je directie is het eerste cijfer het bruikbaarste, omdat het de basis en de eenheid noemt. Het zegt iets over plastic per liter, niets over karton, en het vergelijkt met flessen, niet met de kraan.
Bidons, filters en leiding: het afval van de andere systemen
Een fleswaterkoeler met bidons laat bijna niets in je eigen sortering. De leverancier haalt de lege bidons op en reinigt ze voor hergebruik of laat ze recycleren, schrijft Bobex. Een leidingwaterkoeler, zoals de BRITA VIVREAU of een Culligan op de leiding, heeft geen verpakking per liter, maar wel een filter die periodiek vervangen wordt. Vraag in de offerte hoe vaak, en wie die filter meeneemt. Wie op de kraan en karaffen blijft, heeft helemaal geen verpakking: Vlaams leidingwater haalde in 2024 bij 99,56 % van de analyses de normen, volgens de VMM.
De pack van 10 liter zit daartussen. Wat er in het glas komt, is SPA Reine met een vaste samenstelling uit de Hoge Venen, op 9 °C uit de SPA Fountain volgens SPA Fountain. Het afval is twee handelingen per pack, en per liter is het de duurste formule: 1,28 tot 1,44 euro, tegenover 0,12 tot 0,26 euro op de leiding, zoals we uitrekenden in waterdispenser huren: prijs per maand en per liter. De pack zelf bestel je apart bij een drankenverdeler; SPA Fountain helpt je er een kiezen.
Wil je weten of mineraalwater uit packs op jouw kantoor de moeite is, lees dan eerst kraantjeswater of flessenwater op kantoor. Voor de toestellen zelf staat er het klassement van waterdispensers voor kantoor.
Bronnen
Geraadpleegd op 17 oktober 2026.
- SPA, productpagina van de SPA Reine-pack met sorteerinstructies en houdbaarheid: spa.be
- SPA, verpakkingen met de plasticreductie en de CO2-reductie per liter en hun vergelijkingsbasis: spa.be
- SPA Fountain, pagina van de SPA Reine-pack van 10 liter (plasticreductie tegenover multipacks en PET-flessen, temperatuur, bestelling): spafountain.be
- Fost Plus, Beter Sorteren, plastic zak uit een bag-in-box: betersorteren.be
- Ecowerf, sorteerregels PMD en de grens van 8 liter: ecowerf.be
- Vlaamse overheid, sortering en ophaling van PMD-afval in bedrijven: vlaanderen.be
- Renewi, infofiche sorteerplicht bedrijven 2026 (Vlarema): renewi.com
- VLAIO, premies voor bedrijven die selectief sorteren: vlaio.be
- Brussels Gewest, beheer van afval in uw bedrijf: be.brussels
- UVCW, Waalse sorteerplicht voor bedrijven (besluit van 5 maart 2015): uvcw.be
- Bobex, ophaling van bidons bij fleswaterkoelers: bobex.be
- Vlaamse Milieumaatschappij, drinkwaterkwaliteit 2024: vmm.vlaanderen.be
- bol.com, productfiche SPA Reine 10 liter met afmetingen en brutogewicht, gelezen op 17 oktober 2026
- Eigen berekening: volume per doos, aantal packs, volume en gewicht van de verpakking per week, maand en jaar (hypotheses in de tekst)
Vergelijker
Vergelijk de waterdispensers naast elkaar.
Nu vergelijken →
Veelgestelde vragen
De redactie van Beste Waterkoeler vergelijkt waterkoelers en water voor kantoren op basis van publieke bronnen: productpagina's, prijslijsten, technische fiches en officiële cijfers. De teksten worden geschreven met AI en nagelezen door de redactie. Elke prijs en elk cijfer staat er met zijn bron en de datum waarop we het lazen. We testen zelf geen toestellen.